Teklif Formu
0850 888 85 63
info@taksimdanismanlik.com

Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi

Uygunsuzluk ve düzeltici ve önleyici faaliyet (DÖF | CAPA – Corrective and Preventive Actions) kavramı türü, büyüklüğü ve sektörü farketmeksizin her işletmenin kalite yönetiminde yer alan ve oldukça önemli olan kavramlardır. Uygunsuzluk ve DÖF, her ne kadar birbirinden farklı olsa da aslında birbiriyle çok yakından ilişkilidir. Fakat yine de işletmenin kalite süreçlerinde bu iki tanımın sorumlu personeller tarafındna doğru anlaşılması son derece önemlidir. Çünkü kuruluşların kalite yönetim sistemini kullanmasındaki tutarlılık, şirketin kalite parametrelerine doğrudan etki etmektedir.

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi standardında, uygunsuzluk, düzeltme ve düzeltici faaliyet arasında tanımlanmış bir ilerleme mevcuttur.
Ürün veya hizmet ile ilgili süreçlerde bir gereksinim karşılanmadığında ortaya uygunsuzluklar çıkabilmektedir. Bir uygunsuzluğun sonucunda,
•    ürün gereksinimleri doğru bir şekilde karşılanamayabilir;
•    ürün, fonksiyonlarını gerektiği gibi yerine getiremeyebilir;
•    müşteri veya diğer paydaş gereksinimlerini karşılamada başarısızlıklar oluşabilmektedir.

Düzeltme, bir tek uygunsuzluğu ortadan kaldırmak için atılan adımdır. Uygunsuzluğun kaldırılması sorunun bir daha tekrar yaşanmayacağını garanti etmemektedir. Fakat uygunsuzlukların kaldırılması ile süreçte sistematik hatalar oluşma riskini azaltacaktır.

Düzeltici ve önleyici faaliyetler ise sorunun / uygunsuzluğun temel nedenini araştırmak için gereklidir. Doğru ve tutarlı gerçekleştirilmiş bir DÖF sonucunda ilgili uygunsuzluğun oluşma riski sıfıra indirilebilmektedir. Bu arada düzeltici faaliyet ve önleyici faaliyet arasında da bazı farklılıklar bulunmaktadır. Düzeltici faaliyetler reaktif; önleyici faaliyetler ise proaktiftir. İkisi de benzer işlemler ve aynı analitik araçlardan bazılarını kullansa da, birlikte kullanılma zorunluluğu yoktur.

Bütün bu tanımlamalar ve gereken çalışmalar, şirketlerde, Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi kapsamında sürdürülmektedir. Her şirket, ürettiği ürün veya hizmet, bünyesinde faal olan süreçler, paydaş gereksinimleri vs gibi konuları dikkate alarak geçerli bir Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi sistemi oluşturmalıdır.

Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi Nasıl Yapılır?

Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi , sorunun tekrarlanmasını önlemek için uygunsuzlukların veya sorunların temel nedeninin tanımlanmasını, belgelenmesini ve ortadan kaldırılmasını içermektedir. Düzeltici eylemler, anlık düzeltmelerden daha yoğun bir şekilde ele alınmaktadır. Uygunsuzlukların tekrar etmesini önlemek için genellikle uzun sayılabilecek bir süre boyunca çalışma gerçekleştirilir. Örneğin, bir kovayı bir su sızıntısının altına koymak bir düzeltmedir. Fakat, tüm lavaboyu ve tahliye sistemini incelemek, sızıntınn kaynağını öğrenmek ve sorunun doğru yöntem ve teknik ile ortadan kaldırılması düzeltici bir eylemdir.
Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerden bazıları şunlardır:
•    Sorunun derhal tanımlamak ve dokümante etmek.
•    Kök neden analizi yapmak; ilgili uygunsuzluğun tek seferlik mi yoksa tekrar etme potansiyeli olan büyük bir sorundan mı kaynaklı olduğunun tespit edilmesi.
•    Düzeltme, kontrol altına alma veya geçici çözümler uygulamak; bu adımlar arasında, arızalı bir ürünün üretimden kaldırılması da olabilir.
•    Sorunun nedenini tespit etmek; bir sorun asıl nedenini belirlemek için “5 niçin?” tekniği kullanılabilir. Bu teknikte, sorunların muhtemel kaynakları için beş defa “Niçin?” sorusu sorulmakta ve en sonunda, uygunsuzluğun asıl nedeni ortaya çıkmaktadır.
•    Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi ‘nde kök nedeninin belirlenmesi için yaygın olarak kullanılan yöntemlerden bir de Balık Kılçığı Diyagramı ‘dır.
•    Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi ‘nde en önemli konulardan biri de sorunların tekrar etmesini önleyecek çözümlerin belirlenmesidir. Çözümler arasında yeni parça kullanımı, süreç değişiklikleri ve hatta sistem değişiklikleri olabilir.
•    Düzeltici ve önleyici eylemler uygulandıktan sonra her bir adım dokümante edilmelidir.
•    Eylemin etkili olmaya devam ettiğinin ve sorunun tekrar etmediğinin doğrulanması gerekmektedir.

Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi ‘nde Kullanılan Teknikler

Bir üretim tesisinde veya hizmet sunan bir işletmenin tesislerinde potansiyel uygunsuzluk, sorun ve tehlike riskler her zaman bulunmaktadır. Bu sorunların oluşma ihtimali hiçbir zaman sıfır indirilemeyeceği için etkilerinin kabul edilebilir düzeye indirilmesi geremektedir. Bunun için de Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi çerçevesinde bazı genel yöntemlerden faydalanılmaktadır. Bu yöntemlerden bazıları şunlardır:

•    Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP): HAZOP, geliştirme aşamasında veya işletimde olan bir süreç üzerinde yapılan sıralı ve sistemli araştırmalardır. HAZOP ile personel veya ekipman için risk oluşturabilecek sorunlar belirlenmeye çalışılmaktadır.
•    Hata Modları ve Etkileri Analizi (FMEA): FMEA, bir tasarım, üretim veya montaj sürecindeki veya bir ürün veya hizmetteki tüm olası hataları tanımlamak için kullanılan bir tekniktir. Hata modları, bir şeyin başarısız olabileceği yollar anlamına gelmektedir.
•    Hata Ağacı Analizi (FTA): FTA, problemlerin nerede ortaya çıkabileceğini anlamak için bir sistemi alt sistemlerine ayırmak için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Uygunsuzluk ve DÖF Yönetimi kapsamında sıklıkla yararlanılan FTA yöntemi, havacılık, gıda, ilaç vb gibi kritik prosesleri bulunan uygulamalarda tercih edilmektedir.
 

İlginizi Çekebilecek Diğer Bloglar

Bizi Takip Edin :
Bize Ulaşın
  • Beylikdüzü OSB mah. Mermerciler Sanayi Sit. 3. Cad. No:8 Corner Office K:3 D:55 Beylikdüzü / İstanbul
  • Telefon : 0850 888 85 63
  • Fax : 0212 438 42 07
  • info@taksimdanismanlik.com

Ne Aramıştınız ?