Her insan sağlıklı ve temiz bir ortamda yaşamayı ve temiz beslenmeyi ister. Sağlığımızı korumak yada sağlıklı sürdürülebilir bir yaşam sürmemiz sadece bize bağlı değildir. Her bir bireyin ve toplumun sağlıkla ilgili konularda duyarlı olması ve sağlığa zarar verebilecek etkenleri ortadan kaldırmaya özen göstermesi gerekir.
Özellikle toplum sağlığı ile ilgili olan kurumların bu konuda daha düzenli ve özenli olması gerekir. Onlar hem kendilerinin hem de hizmet sundukları kişilerin sağlığından sorumludurlar.
Yani, özellikle gıda gibi işletmelerde temizlik ve dezenfeksiyon gerek insan sağlığı, gerekse ürün kalitesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çünkü gıda maddeleri mikroorganizmaların üremesi için uygun bir ortama sahiptir ve bu yüzden işletmenin düzenli olarak temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi gerekir.
Hijyen; birey ve toplumlarda sağlığın korunması ve devam ettirilmesi için gerekli bilgi ve uygulamaları kapsar. Hijyen sağlıkla ilgili kuralları koyar. Yani hijyen tıp alanında daha çok geçerlilik kazanmıştır. Temizlik yapılmış bir ortam hijyenik olmayabilir. Yapılan temizliğin hijyen açısından uygun olabilmesi için gözle görülmeyen insan sağlığına zarar verebilen mikroorganizmalar gibi etkenlerinde yok edilmesi gerekir.
Sanitasyon; hijyen için gerekli koşulların sağlanması ve korunmasıdır. Bu koşullar ise insan sağlığının iyileştirilmesi, korunması ve tekrar kazanılması için gerekli koşullardır. Sanitasyon daha çok gıda alanında kullanılır. Üretimin hijyenik olması, üretim aşamasında sağlık koşullarının uygun olması tüm bu gerekliliklerin sürdürülebilir olmasıdır.
Hijyen ve sanitasyon birbirini tamamlayan ve birbiri ile bağlantılı olan kavramlardır. Bir diğer kavram ise gerek hijyen gerek sanitasyon yer alabilen besinlere veya diğer maddelere zarar vererek bozulmalarına neden olan mikroorganizmaların yok edilmesini veya üremelerini sınırlandırılması amacıyla uygulanan işlem grubu dezenfeksiyondur. Aynı amaçla uyguladığımız bir diğer işlem sterilizasyondur.
Dezenfeksiyonda sadece zarar verici canlılar hedefken ; sterilizasyonda ortamda bulunan tüm mikroorganizmaların yok edilmesi amaçlanır.
Ayrıca temizlik işlemini mutlaka dezenfeksiyon işlemi takip etmelidir. Çünkü temizlik esnasında mikroorganizmalar serbest hale geçer. Bu yüzden temizlik ardından dezenfeksiyon yapılmalıdır, yoksa daha geniş bir ortama yayılmaları ve üremeleri kolaylaşır.
Hijyen ve Sanitasyon Kuralları
Toplum sağlığının korunması için hijyen ve sanitasyon kurallarının çalışanlar tarafından çok iyi bilinip uygulanması gerekmektedir.Aksi durumda kişilerin yanlış temizlik alışkanlıkları ve uygulamaları sonucunda fiziksel,kimyasal,mikroorganizmalar yoluyla kirlenerek tüketecek kişinin hastalanması,zehirlenmesi hatta ölümüne neden olabilir.
Bilinçli müşterilerin yiyecek-içecek sektöründe hizmet veren işletmelerden beklentileri :
• Yedikleri yiyeceklerde kalite, güvenlik, ekonomiklik ve temizlik,
• Temiz bir çevrede yemek yeme,
• İyi ve kaliteli olan bir servistir.
Sanitasyon ve hijyen uygulamalarını göz ardı eden işletmelerin karşılaşabileceği bazı
• Müşteri güvensizliği ve kaybı,
• Satışlarda azalma ve üretim kayıpları,
• Yasal uygulamalar ve cezalar,
• Personelde motivasyon kaybı,
• Prestij ve imaj kaybı,
• Personele yeniden eğitim verilme zorunluluğu
Sanitasyon kuralları şunlardır :
Sağlığın korunması için vücut temizliği,bakımı gerektiği gibi yapılmalı ve sürekli tekrarlanmalıdır.
Bulaşıcı hastalığı olan kişilerin yiyecek üretimi ve servisinde tedavi olmadan ve hijyen eğitim almadan çalışmamaları gerekir.
• Çalışma sırasında temiz önlük giyilmeli.
• Saçların dökülmemesi için bone veya kep takılmalıdır.
•El temasını aza indirmek için gerektiği yerlerde eldiven kullanılmalı, eğer elde yara, yanık varsa üzeri bantla kapatılmalı ve mutlaka eldiven kullanılmalıdır.
• Eğer personel hasta ise yoğun kişilerin olduğu ortamdan kaçınmalı ve maske takmalıdır.
• Çalışma tezgâhlarının üstüne oturma gibi uygunsuz davranışlardan kaçınılmalı.
• Mutfak, hazırlama alanları ve bulaşık alanlarındaki lavabo ve musluklarda kesinlikle el, yüz yıkanmamalı.
• Sağlıklı, kaliteli ve temiz yiyecekler satın alınmalıdır.
• Yiyecekleri güvenilir yerden satın almak
• Ambalajsız, açıkta satılan yiyecekleri almaktan kaçınmak
• Ambalajlı yiyeceklerin etiketlerini okumalı ve son kullanım tarihlerine dikkat edilmelidir.
• Kamu kurumlarının ve belediyelerin denetiminden geçmiş gıdaları satın almak gerekir.
Hijyen kurallarına uyulması şu yararları sağlar:
Enfeksiyon kontrolü sağlar.
Kazalardan korunmayı kolaylaştırır.
Sağlıklı ve temiz ortamların oluşmasını sağlar.
Kaliteli çevre koşulları oluşturur.
Gıda Güvenliği
Gıda Güvenliği; 5179 sayılı kanuna göre ‘’Gıdalarda olabilecek fiziksel, biyolojik, kimyasal her türlü zararın bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütünüdür.
Sağlıklı ve kusursuz gıda üretimini sağlamak amacıyla gıdaların; üretim, işleme, muhafaza ve dağıtımları sırasında gerekli kurallara uyulması ve önlemlerin alınması olarak ifade edilmektedir.
Devletin temel görevi, gıda ile ilgili tüm iş yerlerinde, gıda maddelerinin uygun şartlarda ve mevzuatına uygun olarak üretilmesini ve tüketime sunulmasını sağlamaktır. Bu amaçla hem ülkemizde hem de diğer ülkelerde çeşitli yasal düzenlemeler yapılmış durumdadır.
Gıda Hijyeni
Gıda hijyeni ; satın almadan,tüketim aşamasına kadar besinleri hastalık yapan etmenlerden arındırma ve güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemlerin alınmasıdır.
Gıda Hijyeninin temel amaçları;
- Mikroorganizma ve kimyasal maddelerle yiyeceklerin kirlenmesini önlemek.
- Kirlenmeyi önlemek için mikroorganizmaların çalışma alanlarına girmesini,yayılmasını önleyici tedbirler almak.
- Ve Gıda hijyeninde temel ilke,tüketicinin sağlıklı , nitelikli besinlerle yeterli ve dengeli beslenmesi ve besin satın alırken bilinçli davranmasının sağlanmasıdır.
- Personel Hijyeni; Çalışanların insan sağlığı yönünden sorumluluklarını farkına vararak üretimin tüm aşamalarında kişisel sağlık ve temizlik kurallarına uyulmasıdır.
Personel hijyeninde dikkat edilecek unsurlar;
- Eller
- Ağız
- Saçlar
- Dışkı
- Diğer vücut yüzeyleri
- Giysiler
- Toplum sağlığı ve bireyin kendi sağlığı için yukarıda verilen unsurlara dikkat etmek gerekir.
İşletme Hijyeni ve Sanitasyonu Eğitimi Süresi:
Şirketimiz tarafından İşyeri Hijyen ve Sanitasyonu Eğitimi için öngörülen süre 2 gündür. İşyeri Hijyen ve Sanitasyonu Eğitimi için öngörülen bu süre İşyeri Hijyen ve Sanitasyonu Eğitimi alacak kişi sayısına ve eğitimi verecek şirketin büyüklüğüne göre değişebilir.
İşletme Hijyeni ve Sanitasyonu Eğitimine Kimler Katılabilir:
İşletme Hijyeni ve Sanitasyonu, İşletme sahipleri ve çalışanları, gıda güvenliği ekibi üyeleri, danışmanlar, denetçi adayları, tarım, gıda, ziraat, su ürünleri, tıp dalındaki hekimler, gıda güvenliği konusunda çalışanlar ve ISO 22000 kurulması ve yürütülmesi ile Gıda işletmeleri ve Otel hijyeni konusunda çalışan ve bilgi almak isteyen her türlü katılımcıya yöneliktir.
İşletme Hijyeni ve Sanitasyonu Eğitimi Sertifikası
Kurs sonunda katılımcılara İşletme Hijyeni ve Sanitasyonu Eğitimi sertifikası (katılım sertifikası) verilir.