Günümüzde birçok işletme ana faaliyet alanının dışında kalan konularda dışarıdan hizmet almaktadır. Bu hizmetler tasarım, üretim, pazarlama, muhasebe, insan kaynakları vb gibi temel fonksiyonlar; bordro takibi, sosyal medya yönetimi, stok yönetimi, kaynak planlama, büro yönetimi gibi yardımcı fonksiyonlar da olabilir. Yine aynı şekilde şirketler, teknik veya teknik olmayan hizmetler için dışarıdan hizmet alabilmektedir.
Günümüz iş dünyasında işletmelerin dış kaynaklı proses kullanmaları kaçınılmaz hale gelmiştir. Özellikle karmaşık bir tedarik zinciri süreci bulunan şirketlerin bu sürecin her adımını kendilerinin yönetmesi oldukça zordur. Bunun için tedarik zinciri yönetimi yapılırken işletme çıkarları için dış kaynaklı proseslerin kullanımı değerlendirilmeli ve gereken noktalar da hizmet alımı yapılmalıdır.
Tedarik zincirinde dış kaynak kullanımı son yıllarda giderek daha fazla ihtiyaç duyulan ve bu neden yaygınlaşan bir tercih olmaya başlamıştır. İşletmeler, tedarik zinciri yönetiminde müşteri ilişkileri yönetimi, üretim, stok ve depo yönetimi ve lojistik gibi konularda dış kaynaklara yönebilmektedir. Doğru bir şekilde planlandığı ve dış kaynak seçimi doğru bir şekilde yapıldığı takdirde, işletmeler şu konularda avantaj sağlamaktadır:
· Daha düşük maliyetler: Bir işletme tedarik zinciri planlamasında dış kaynaklara yönelirse personel istihdamı, çalışma alanı yaratma, yeni yatırımlar yapma, zaman gibi konularda maliyetlerini düşürür. Özellikle düşük maliyetli iş gücü piyasalarından yararlanılarak büyük oranda kâr elde edilebilir. Sabit maliyetli modeller yerine hizmet başına ücret planlaması yapmak da yine dış kaynak kullanımının maliyet anlamında sağladığı faydalardan biridir.
· Temel işletme fonksiyonlarına odaklanma: İşletmeler, tedarik zinciri yönetiminde dış kaynaklara yöneldiği takdirde, kendi temel fonskiyonlarını daha güçlü, hızlı ve kaliteli bir şekilde gerçekleştirecektir. Örneğin, bir işletmenin asıl odak noktası bir ürünü üretmek ise ürünün üretildikten sonra nasıl sevk edileceği konusu için ayrı bir iş gücü ayırmasına gerek kalmayacaktır.
· Alanında uzman işletmelerden faydalanmak: Her işletmenin uzmanlık ve tecrübe sahibi olduğu bir faaliyet alanı vardır. Tedarik zincirinde dış kaynaklardan faydalanıldığında, yerinde bir seçim ile söz konusu uygulama veya faaliyet için o alanda en iyi olan işletmelerden yardım alınacaktır.
· Çalışma alanını genişletme: Birçok işletme, kârını yükseltmek, organizasyonunu daha verimli hale getirmek ve daha iyi bir marka imajına sahip olmak için faaliyet alanını genişletme politikası izlemektedir. Tedarik zinciri süreçlerinde işletme dışı kaynaklar kullanılarak farklı bölgelerde, şehirlerde veya ülkelerde çalışma imkanı yaratılabilmektedir.
· Hız ve verimliliği artırma: Tedarik zinciri süreçleri oldukça uzun, maliyetli ve karmaşık olabilmektedir. Bu nedenle dış kaynaklı proses kullanımı, işletmelerin zamandan tasarruf etmelerini, doğruluğu ve verimliliği artırmalarını ve kapasitelerini yükseltmelerini sağlayabilecektir.
Tedarik Zincirinde Dış Kaynak Kullanımı Riskleri
Birçok faydası bulunmasuna rağmen dış kaynakların kullanıldığı bir tedarik zinciri yönetiminin işletmeler için birtakım riskleri bulunmaktadır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
· Güvenlik: Yapılan işin türüne de bağlı olmakla beraber, bir prosesin işletme dışı kaynaklar kullanılarak gerçekleştirilmesi belirli bir güvenlik riskini de beraberinde getirmektedir. Özellikle bilgi teknolojileri, yazılım, veri yönetimi vb gibi konularda bu konuya azam derecede önem verilmelidir.
· Tek bir kaynak kullanımı: Tedarik zinciri süreçlerinde dışarıdan hizmet alınırken tek bir işletme ile çalışılması her zaman bir risktir. Çünkü bir anlaşmazlık olması durumunda veya fiyat değişikliği yapıldığı zaman süreci yeniden organize etmek hem maliyetli olabilir hem de çok zaman alabilir. Bu nedenle şirketlerin dış kaynak planlamasında belirli alternatifleri olmalıdır.
· Hizmet alınacak şirketin istenen spesifikasyonlara ve şartnamelere uyumluluğu mutlaka denetlenmelidir. Örneğin, yeşil tedarik zinciri yaklaşımı ile bir süreç planlaması yapılıyor ise ilgili işletmenin gerekli çevresel mevzuatlara uyumluluğu önem arz etmektedir. Bu konuda bir problem yaşandığı takdirde yine finansal ve zamanlama maliyetleri ortaya çıkabilmektedir.
· İşletmeler, maliyetlerini düşürmek için tedarik zinciri yönetiminde dış kaynaklara yönelse de bazı durumlarda dolaylı maliyetleri göz ardı edebilmektedir. Bu durum maliyetleri düşürmediği gibi totalde bir maliyet artışına neden olmaktadır. Bu nedenle, kaynak seçiminde maliyet analizi kapsamlı ve sürdürülebilir olmalıdır.
· Kalite kontrol: İşletme bir işi dışarıya yaptırdığı zaman alınan ürün ya da hizmetin kalitesi her zaman büyük bir soru işareti olacaktır. Bu nedenle, tedarikçi veya dış kaynak seçiminde her zaman alanında uzman, piyasada rekabet gücü ve marka imajı yüksek ve kalite konusuna önem verne işletmelerle beraber çalışılmalıdır.
Tedarik zincirinde dış kaynaklı proseslerin kullanımı doğru planladığı zaman şirketler için birçok fayda sağlamaktadır. Fakat bu konuda çok dikkatli olunması, bu proseslerin etin bir şekilde kontrol edilmesi ve yönetilmesi esastır. Gereken noktalarda, hizmet alınan işletmelerin faaliyetleri denenmeli; düzeltici ve önleyici faaliyet önerileri sunulmalıdır.