R2 Yetki Belgesi
8 Nisan 2019
Yerli Malı Belgesi Nedir?
17 Nisan 2019

AA 1000 Nedir?

AA 1000 Sosyal Sorumluluk

Teknolojik hızla gelişmesi bilgiye kolay erişimi sağlamakla birlikte içinde risk faktörü de taşıması sebebiyle aynı zamanda ulaşılan bilgiye olan güvenirliği azaltmıştır. İşletmeler açısından ele alırsak, bilgiye olan güven o  bilgilerin denetlenmesinden geçmektedir. İşletmelerin oluşturdukları bilgi, günümüze kadar daha çok finansal bilgi olarak yayımlanmıştır. Oysaki işletmeler aynı zamanda finansal olmayan bilgilerde üretmekte ve bu bilgileri hesap verebilmek amacıyla paylaşmaktadır. İşletmeyle ilgili gerek finansal gerekse finansal olmayan bilgiler paydaş katılımı çerçevesinde desteklenmesi paydaşların da görüşleri alınarak hesap verebilir olmanın en önemli unsurunu oluşturmaktadır.

Rekabet iş hayatının vazgeçilmez unsurudur. Rekabetteki yoğunluk günümüzden kurumların rekabet algılarının da farklılaşmasına sebep olmaktadır. Örneğin kurumsal sorumluluk ve sürdürebilirlik yönetim modelleri, şeffaflık ve hesap verebilirlik uygulamaları işletmelerin rakipleriyle farklılaştıkları alternatif alanlar olarak görülmektedir.

Rekabetin doğru bir düzlemde gerçekleştirilebilmesi, kurumların mevcut durumları ve rakip/emsal kurum uygulamaları konularında doğru ve detaylı bilgi ile donatılmasına bağlıdır. Bu noktada ‘performans değerlendirme’ ve ‘kıyaslama çalışmaları’ şirketlerin stratejik hamlelerini oluşturmada en önemli enstrümanlardandır. Performans değerlendirme ve kıyaslama hizmetlerinin temelini Global Reporting Initiative (GRI) ve AA 1000 Serisi standartları oluşturur.

AA 1000 1999 yılında İngiltere’de kurulmuş olan ‘Sosyal ve Etik Hesap Verilebilirlik Enstitüsü’ (ISEA- Institute for Social and Ethical Accountability) isimli bir kar amacı gütmeyen organizasyon tarafından geliştirilmiş bir sosyal sorumluluk standardıdır. Bu standart işletmelerde etik davranışın ölçülmesi ve raporlanmasına ilişkindir. Süreç standartları planlama, hesap vermek, denetleme ve raporlama, yerleştirme ve paydaşları konuya dahil etme safhalarını kapamaktadır.

10 Mayıs’ta Accontability, AA 1000 Acountability Principles Standardının (AA1000AP:2018) yeni bir versiyonu yayınlandı. Standart sadece sürdürülebilirlik yönetimi için genel olarak başvurulan bir çerçeve değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik raporları için dış güvence temeli olarak da hizmet vermektedir.

Hesap verebilirlik her ne kadar günümüzde sıkça konuşulan bir kavram olsa da, ülkemizde AA 1000 Hesap verebilirlik güvence standartları serileri çok yaygın kullanılmamakta. Oysaki bir işletmenin sürdürülebilir olmasının ön şartı hesap verebilir olmasında geçmektedir.

İşletmeler finansal tablolarının bağımsız denetiminin yanı sıra farklı konularda finansal ve finansal olmayan bilgilere ilişkin güvence alma ihtiyacı duymaktadırlar. Tüm bu gelişmeler göstermektedir ki, sürdürülebilirliğinin önemli bir parçası olan AA1000 ( Hesap verilebilirlik) Güvence Standartları’nın önemi her geçen gün biraz daha artmaktadır. Bu nedenle güvence işine ilişkin hazırlanan pek çok raporda bu standartlarının kullanımının önümüzdeki dönemlerde sayıca çok daha fazla artacağı söylenebilir.

 

AA 100 AP Standardının Amacı Nedir?

AA 1000 AP Standardının amacı, kuruluşlara sürdürülebilirlik performanslarını değerlendirebilecekleri, yönetebilecekleri, geliştirebilecekleri ve iletebilecekleri pratik bir dizi rehber ilkeler sunmaktadır.

Standart, genellikle sürdürebilirlik raporları için üçüncü taraf güvencesinin temelini oluşturan AA 1000 Güvence Standardı (AA 1000AS) ile birlikte kullanılır.

 

Prensipler

Sürdürebilirlik raporlarının AA 1000’e uygun olarak diş güvenceye sunan kuruluşlar, bu prensiplerin güvence sürecinin temeli olduğu için AA 1000 İlkeleri’ndeki değişikliklerin farkında olmalıdır. Standardın önceki sürümü üç temel prensibi içermektedir.

  • Kapsayıcılık – İnsanları etkileyecek kararlarda söz sahibi olmalıdır.
  • Önemlilik – Karar vericileri, önemli olan sürdürebilirlik konularını tanımlamalı ve açık olmalıdır.
  • Duyarlılık – Kuruluşlar, materyal sürdürebilirlik konularına ve ilgili etkilerine şeffaf davranmalıdır.

Buna dördüncü bir ilke eklendi:

  • Etki – Organizasyonlar, eylemlerinin daha geniş eko sistemlerini nasıl etkiledikleri konusunda izlemeli, ölçmeli ve hesap verebilir olmalıdır.

 

GRI Standartları İle ilgili

Sürdürebilirlik raporunun GRI Standartlarına uygun olarak hazırlayan kuruluşlar için, dördüncü ilenin eklenmesi raporlama gerekleri açısından çok fazla değişmez: GRI Standartları, kuruluşların, her önemli konu için önemli ekonomik çevresel ve sosyal etkilerini rapor etmelerini zorunlu kılar.

 

Geçiş Akışı

AA 1000AP (2018), önceki AccountAbility İlkeleri Standardının (AA 1000AS) aracılığıyla güvence isteyen kuruluşlar 2018 versiyonunu kullanmalıdır. Ancak, bu tarihten önce yayınlanan raporlar için, organizasyonlar, tercih ettikleri takdirde AA 1000 APS’yi (2018) kullanmaya devam edebilir.

 

Bir İletişim ve Değişim Aracı Olarak Sürdürebilirlik Raporlaması

Raporlama, gönüllü bir girişim olarak başladı ama Fransa, Danimarka, Hollanda, İsveç gibi ülkelerde belli büyüklükte ve halka açık şirketlerin çevresel ve sosyal beyanda bulunmaları talep ediliyor.

Bir kurumun kurumsal sorumluluk stratejisi yoksa sürdürebilirlik raporlaması yapacak alt yapısı da yok demektedir. Raporlama Kurumsal Sorumluluk stratejisinin aracı ve bir çıkıntısıdır. Bir çalışmanın sonucudur. Başarılı bir rapor, bir sistem çerçevesinde yapılırsa mümkün olabilir. Kurumsal Sorumluluk stratejisiyle bağlantılı, iş ve zaman planları stratejiye entegre şekilde olmalıdır.

Raporlama süreci sürdürülebilirliğin iş hedeflerinin şekillenmesine etki etmesini, stratejik kararların alınmasında referans noktası olarak hareket eder, kültüre yerleşir. Raporlama;

  • Stratejide hedeflerimizin ve gerçekleştirdiklerimizin izlenmesi, değerlendirmesi paylaşımıdır.
  • Yapıldığı söylenen kurumsal sorumluluk çalışmalarının somutlaşması ve paydaşlarda iletişimin yapılmasıdır.
  • Sürdürülebilirlik ajansında yer almasının pasaportudur.
  • Performansımızı eleştiriye açmanın, şeffaflığın ve hesap verebilirliğinin bir aracıdır.

Raporlama sürekli devam eden bir aktivitedir, yalnızca veri toplamaktan ibaret değildir. Raporlama aşamasına gelinceye kadar olan süreçlerin yönetilmesidir.

 

Neden Sürdürülebilirlik Raporlaması?

Çünkü artık şirketler iş yapma lisansı sahibi olsalar da toplumdan ‘sosyal lisans’ da almalılar! Artık iş yapmak yalnızca karı arttırmaya yönelik bir uygulamadan ibaret değil, artık sosyal yaklaşımlar, çalışanlara, paydaşlara yaklaşım,, onların iş süreçlerine katılımları, etit şeffaf-hesap verebilir tutumlar gerekiyor.

Çünkü şirketler yatırımcılar arasında bir güven köprüsü oluşturma anlayışı var ve artık kurumsal sorumluluk bir istisna değil, bir beklenti haline geldi. Sürdürebilirlik Raporlaması, şirketin Kurumsal Sorumluluk uygulamaları ve performansının bir parçası/sonucu olmanın yanı sıra, Kurumsal Sorumluluk çalışmalarının paydaşlarıyla iletişimi mümkün kılar.

 

Sürdürebilirlik Raporlamasının İşletmelerde Getirileri;

  • İşletmeler raporlama yaparak sürdürebilirlik ajansında yerlerini alıyor, duruşlarını ve geleceğe yönelik vizyonlarını paylaşıyorlar.
  • İtibarı arttırıyor, dolayısıyla, müşterilere karşı güvenirliğinin artması sağlanır.
  • Çalışan bağlığının artması ve toplumda algının olumlu şekilde yerleşmesi sağlanır.
  • İzleme ve raporlama sistemi kurarak günlük iş performansıyla sürdürebilirlik arasında bağ kurmak iyi bir yönetim ifadesi olarak algılanıyor.
  • Şirketlerin rakipleri arasında farklılaşmak için iyi bir stratejik araç haline geldi.
  • Geleceğin iş gündemine ve modellerine uygun konumlanmak ve ona uygun davranmak bu konuda geride kalmış rakiplerle arayı açmak için iyi bir yöntemdir.
  • Raporlama sayesinde şirketler eksi ve artı yönlerinin daha çok bilincinde olarak, hem geliştirmeleri gereken yönlerine odaklanabilir hem de talepkar iş dünyasında konumunu güçlendirmek için atılması gereken adımları daha rahat tespit edebilirler.
  • Oluşabilecek risklere karşı önceden hazırlıklı olabilirler.
  • Departmanlar arası iletişim artışı olur ve hep birlikte sürdürebilirlik bilinci kazanılır.
  • Toplumla ve paydaşlarla ilişkileri ve bağlarını kuvvetlendirmesi sağlanır.
  • Sosyal yatırım fonlarından faydalanma imkanı kazanılır.