CE Belgelendirme
20 Aralık 2016

Psikoteknik Raporu

Psikoteknik Değerlendirme Raporlama

PSİKOTEKNİK NEDİR?

 

Psikoteknik değerlendirme; sürücülerin sürüşle ilgili özel zihinsel ve psikomotor becerilerini ölçen ve güvenli araç kullanımını sağlayan standart testlerin yer aldığı bilgisayar tabanlı bir değerlendirme sistemidir. Temel zihinsel beceriler "dikkat, algı, bellek, izleme ve muhakeme" ve psikomotor beceriler ise "el-ayak-göz koordinasyonu, tepki zamanı, çevresel görüş, hız mesafe tahmini ve çarpışma zamanı tahmini" olarak tanımlanabilir. Bu becerilere sahip olmanın, kurallara uygun karar vererek ve doğru motor hareketleri yaparak kazalardan kaçınabilme ve araç kullanabilmenin ilk basamağı olduğu söylenebilir. 

Avrupa ‘da psikoteknik değerlendirmenin kullanımına baktığımızda; psikoteknik değerlendirmenin gelişmiş ülkelerde sürücülük becerilerinde yaşa bağlı zayıflamanın meydana gelmesi nedeniyle yaşlı sürücülere mecburi hale geldiği, yolcu ve eşya(emtia) taşımacılığı yapan profesyonel sürücülerin araç kullanma beceri düzeylerini bilgisayar destekli testlerle kanıtlanmak zorunda oldukları ve ceza puanını aşan sürücülerin psikoteknik değerlendirmeyi geçmek mecburiyetinde oldukları görülmektedir.

 

PSİKOTEKNİK TESTLERİ NASIL YAPILIYOR?

 

Merkezimizde kullanılan VİYANA TEST SİSTEMİ'nde farklı yetenek ve becerilere yönelik testler bulunmaktadır. 
Bu testler trafik güvenliğinde araç kullanma becerileri kadar önemli olan güvenli sürücülük davranışlarını ölçmek için geliştirilmişlerdir. Test sonuçları, normlarla otomatik olarak karşılaştırılarak, sürücünün performansı, bilgisayar çıktısı olarak görüntülenebilmektedir. Ardından her test için ayrıntılı rapor alınabilmektedir. 

ARGE Psikoteknik Değerlendirme Merkezi, VİYANA TEST SİSTEMİ'nde bulunan aşağıdaki testleri kullanmaktadır ;

A. Tepki Kalitesi ve Hızı – (DT) 
B. Görsel Süreklilik – (LVT) 
C. Muhakeme – (SPM) 
D. Sürekli Dikkat ve Problem Çözme – (COGNITRON) 
E. Dikkat Düzeyi – (SIGNAL) 
F. Hız ve Mesafe Algılaması – (HMT) 
G. Görüş Açısı ve Koordinasyon – (IIB)
   (İkili İşlem Becerisi Periferal Görme Becerisi) 
H. Takistoskopik Trafik Algı Testi – (TAVTMB) 

PSİKOTEKNİK TESTLER [ YASAL ] 

Psikoteknik Değerlendirme yapabilmek üzere : 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile uygulama açısından ( T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ) bununla bitiştirilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca yapılan uygulamalara YASAL uygulamalar adını veriyoruz. 

NORMLAR :
Yasal Uygulamalarda , T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından tayin edilen , alan ile ilgili olarak , Türk Psikologlar Derneği ( TPD ) tarafından incelenmiş ve onaylanmış Normlar kullanılmaktadır. Normlar , TPD öngörüsü ile, sürücünün Yaşı ve Eğitim durumu ile doğrudan bağlantılıdır. 

YASANIN İSTEDİĞİ ÖLÇÜM ALANLARI :

Psiko-teknik Değerlendirmede İncelenecek Sürücü Özellikleri 

1) ZİHİNSEL YETENEK ve BECERİLER :
• Dikkat
• Anlama ve Değerlendirme (Muhakeme) Yeteneği
• Hız ve Mesafe Algılama
• Geniş Görüş Alanı İçinde Uyaran Fark Etme
• Şekil Algılamada Görsel Süreklilik 

2) PSİKOMOTOR YETENEK ve BECERİLER :
• Tepki Hızı
• Koordinasyon Düzeyi

YASAL MEVZUAT

 KARAYOLU TAŞIMA YÖNETMELİĞİ MADDE 60e UYARINCA: 

"(Ticari olarak yük/eşya ve yolcu taşımacılığı yapanlar) Sürücülerin Bedeni ve Psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir raporu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları zorunludur" şeklindedir. 

EHLİYETİ ELİNDEN ALINAN SÜRÜCÜLERE PSİKOTEKNİK DEĞERLENDİRME RAPORU 

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre 1yıl içinde 5 kez hız ihlali, 1 yıl içinde 2. kez 100 ceza puanını doldurma ve 5 yıl içinde 3 kez alkollü araç kullanma nedeniyle ehliyetlerine el konulan sürücülere, Psiko-teknik Değerlendirme ve Psikiyatrik muayene zorunludur.. 

 

PSİKOTEKNİK HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

 

Psikoteknik değerlendirme ne kadar sürüyor? 
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (Ehliyet İadesi nedeniyle) ve buradaki Usul ve Esaslara dayandırılarak bitiştirilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği 60-e Maddesi gereğince yapılan uygulamalar yasa gereği en az 1 (bir) saat sürmek zorundadır. 

Sürücü yetkinlikleri değerlendirmesi ne kadar sürüyor? 
Kurumların herhangi bir yasal gereklilik için değil (kendiliklerinden gönüllü olarak uygulattırdıkları), gerek işe alım süreçlerinde ve / veya mevcut elemanlarının gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla istedikleri uygulamalardır. Genelde, ilave testler ve kurum talebine göre ayrıca uygulanan trafik bilgi testleri ve envanterler nedeniyle daha uzun sürmektedir. 

Bilgisayar bilgim yok, testte başarılı olabilir miyim? 
Bilgisayar bilgisine kesinlikle ihtiyaç yoktur. Ayrıca, psikoteknik testler henüz daha bilgisayarlar ortada yok iken mekanik cihazlar ile yapılmakta idi. Bilgisayar teknolojisi gelişti ve bu mekanik cihazların yerini aldı. 

Psikoteknik değerlendirme testi öncesinde nelere dikkat etmem gerekiyor? 
Testlere katılmadan önce hazırlık anlamında yapmanız gereken bir şey yoktur. Ancak , testlere katılmak üzere geldiğinizde aşağıdaki hususları sağlar bir durumda olmanız gerekmektedir:

• Alkollü içki , uyuşturucu ve keyif verici maddelerin etkisi altında olmamalısınız. Yukarıdakine benzer şekilde etki eden herhangi bir ilaç etkisi altında olmamalısınız.
• Bünyenizin alışık olduğundan fazlası bir şekilde uykusuz olmamalısınız. 
• Bünyenizin alışık olduğundan fazlası bir şekilde yorgun olmamalısınız. 
• Yakın gözlüğü kullanıyorsanız yanınızda bulunmalıdır. Bilgisayar ekranı yakın mesafenizde olacaktır. 
• Cep telefonu uygulama sırasında kapalı olacaktır. Bu nedenle öncesinde sizi arayacakları bilgilendirmeniz gerekecektir. 

Psikoteknik raporların geçerlilik süresi ne kadardır? 
Raporların geçerlilik süresi 5 yıldır. 

Merkeziniz hangi raporları vermektedir? Rapor için gerekli belgeler nelerdir? 

Psikoteknik rapora göre istediğimiz belgeler değişmektedir. 

1) Karayolu taşıma yönetmeliği 60-e maddesine göre yasal psikoteknik değerlendirme raporu, buna dayalı psikiyatrik muayene raporu ve kart verilmektedir. Bunun için istediğimiz belgeler: Nüfus cüzdanı, ehliyet fotokopisi, 2 adet resim. 

2) 2918 sayılı karayolları trafik kanununa göre ehliyeti elinden alınan sürücülere yasal psikoteknik değerlendirme raporu ve buna dayalı psikiyatrik muayene raporu verilmektedir. Bunun için istediğimiz belgeler: Nüfus cüzdanı fotokopisi, ilgili emniyet müdürlüğünden sevk yazısı veya ehliyetinizin elinizden alındığına dair belge. 

3) Kurumsal sürücü yetkinliklerini değerlendirme raporu ve kartı verilmektedir. Bunun için istediğimiz belgeler: Nüfus cüzdanı, ehliyet fotokopisi, 2 resim.

Benim zamanım yok. Benim yerime kardeşim gelse olabilir mi? 
Zaten, ikimizde aynı aracı kullanıyoruz. Rapor teste giren kişi adına düzenlenir. Aracı kullanacak her kişi kendi adına teste girip rapor almak zorundadır. 

Benim zamanım yok. Teste girmeden rapor alabilir miyim? 
Teste girmeden kesinlikle rapor verilmemektedir. Teste girilmeden alınmış olan raporların tespit edilmesi durumunda raporlar iptal edilmekte ve sorumluluk altına girilmektedir. 

Ehliyet sınıfımı değiştirdim. Yeniden testlere girmem gerekiyor mu? 
Ehliyet sınıfına dayalı bir değerlendirme söz konusu değildir. Yeniden testlere girmek ise sizin takdirinizde olan bir konudur. 

Rapordaki sonuçlarım hakkında bana geribildirim yapabilir misiniz ? 
Kendimi bilmek istiyorum. Bireysel olarak katılıyorsanız doğrudan size geribildirim yapabiliriz. Ancak, kurumsal hizmet verdiğimiz firmaların bir bölümü bunu, kendileri bizzat yapmayı tercih etmektedirler.

Sizden daha önce aldığım belgeleri kaybettim. Yenisini alabilir miyim?

Dosyanızdaki suretten merkezimizin tasdik ettiği bir örneğini vermekteyiz.