Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik- yeni (15.05.2013)

İş Ekipmanlarında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
30 Mayıs 2016
İthalat Kredileri
22 Aralık 2016

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik- yeni (15.05.2013)

15 Mayıs 2013 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28648
 
ÇALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN 
USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 
BİRİNCİ BÖLÜM 
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 
Amaç 
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği 
eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir. 
Kapsam 
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği 
Kanunu kapsamında bulunan işyerlerini, bu işyerlerinde çalışanlara eğitim verecek kişi, kurum ve 
kuruluşları kapsar. 
Dayanak 
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, Kanunun 16 ncı, 17 nci, 18 inci ve 30 uncu maddeleri ile 
9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri 
Hakkında Kanunun 2 nci ve 12 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. 
Tanımlar 
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen: 
a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı az 
tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini, 
b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, 
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı 
çok tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini, 
ç) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu, 
d) Tehlikeli sınıfta yer alan işyeri: 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de 
yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde işyeri tehlike sınıfı 
tehlikeli olarak belirlenmiş işyerini, 
ifade eder. 
İKİNCİ BÖLÜM 
Genel Hükümler 
İşverenin yükümlülükleri 
MADDE 5 – (1) İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili; 
a) Programların hazırlanması ve uygulanmasını, 
b) Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini, 
c) Çalışanların bu programlara katılmasını, 
ç) Program sonunda katılanlar için katılım belgesi düzenlenmesini 
sağlar. 
(2) İşveren, geçici iş ilişkisi kurulan diğer işverene Kanunun 16 ncı maddesinin birinci 
fıkrasındaki hususlar ile ilgili bilgi verir; geçici iş ilişkisi kurulan işveren bu konular hakkında 
çalışanlarına gerekli eğitimin verilmesini sağlar. 
(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin yedinci fıkrasında 
belirtilen asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulan işyerlerinde, alt işverenin çalışanlarının 
eğitimlerinden, asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur. 
(4) İşveren, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; yapılacak işlerde 
karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına 
dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanları işe başlatamaz. 
İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri 
MADDE 6 – (1) İşveren, çalışanlarına asgari Ek-1’de belirtilen konuları içerecek şekilde iş
sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesini sağlar. 
(2) İşveren, çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı iş ve işyerine özgü 
riskler ile korunma tedbirlerini içeren konularda öncelikli olarak eğitilmesini sağlar. 
(3) Çalışma yeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi, yeni teknoloji uygulanması gibi 
durumlar nedeniyle ortaya çıkacak risklerle ilgili eğitimler ayrıca verilir. 
(4) Birinci fıkraya göre verilen eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate 
alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır: a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa. 
b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa. 
c) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa. 
(5) İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana işe dönüşünde çalışmaya 
başlamadan önce, kazanın veya meslek hastalığının sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma 
yöntemleri ile ilgili ilave eğitim verilir. 
(6) Herhangi bir sebeple altı aydan fazla süreyle işten uzak kalanlara, tekrar işe 
başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi verilir. 
Özel politika gerektiren grupların ve özel görevi bulunan çalışanların eğitimi 
MADDE 7 – (1) İşyerinde onbeş yaşını bitirmiş ancak onsekiz yaşını doldurmamış genç 
çalışanlar, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupların 
özellikleri dikkate alınarak gerekli eğitimler verilir. 
(2) Destek elemanlarına ve çalışan temsilcilerine, görevlendirilecekleri konularla ilgili de 
eğitim verilir. 
Eğitimin maliyeti ve eğitimde geçen süreler 
MADDE 8 – (1) İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. 
Eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır. 
Çalışanların yükümlülükleri 
MADDE 9 – (1) Çalışanlar, uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı 
ve güvenliği eğitimlerine katılır, eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygular ve bu 
konudaki talimatlara uyarlar. 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
Eğitim Programlarının Planlanması ve Düzenlenmesi 
Eğitim programlarının hazırlanması 
MADDE 10 – (1) İşveren, yıl içinde düzenlenecek eğitim faaliyetlerini gösteren yıllık eğitim 
programının hazırlanmasını sağlar ve onaylar. 
(2) Eğitim programlarının hazırlanmasında çalışanların veya temsilcilerinin görüşleri alınır. 
(3) İşe yeni alımlarda veya değişen şartlara göre yeni risklerin ortaya çıkması durumunda 
yıllık eğitim programlarına ilave yapılır. 
(4) İlgili mevzuatın değişmesi veya çalışma şartlarına bağlı olarak yeni risklerin ortaya 
çıkması halinde yıllık eğitim programına bağlı kalmaksızın çalışanların uygun eğitim almaları 
sağlanır. 
(5) Yıllık eğitim programında, verilecek eğitimlerin konusu, hangi tarihlerde düzenleneceği, 
eğitimin süresi, eğitime kimlerin katılacağı, eğitimin hedefi ve amacı hususlarına yer verilir. 
Eğitim süreleri ve konuları 
MADDE 11 – (1) Çalışanlara verilecek eğitimler, çalışanların işe girişlerinde ve işin devamı 
süresince belirlenen periyotlar içinde; 
a) Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat, 
b) Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat, 
c) Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat 
olarak her çalışan için düzenlenir. 
(2) Birinci fıkrada belirtilen eğitim sürelerinin Ek-1’de yer alan konulara göre dağıtımında 
işyerinde yürütülen faaliyetler esas alınır. 
(3) Eğitim sürelerinin bütün olarak değerlendirilmesi esas olmakla birlikte dört saat ve katları 
şeklinde işyerindeki vardiya ve benzeri iş programları da dikkate alınarak farklı zaman dilimlerinde 
de değerlendirilebilir. 
Eğitimin temel prensipleri 
MADDE 12 – (1) Eğitimin verimli olması için, eğitime katılacakların ihtiyacı olan konuların 
seçilmesine özen gösterilir. Eğitim, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde teorik ve uygulamalı 
olarak düzenlenir. 
(2) Eğitimler çalışanlara bireysel ya da gruplar halinde uygulanabilir. 
(3) Çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği konusunda sahip olması gereken bilgi, beceri, 
davranış ve tutumlarının ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konması esastır. 
(4) İşverenin kendi belirleyeceği bir yöntem ile bireysel seviye tespiti yapılarak çalışanların 
eğitim öncesi seviyesi ve Ek-1’de yer alan konular dışında almaları gereken eğitimler belirlenir. 
(5) İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri; çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik davranış
değişikliği sağlamayı ve eğitimlerde aktarılan bilgilerin öneminin çalışanlarca kavranmasını 
amaçlar. 
(6) Verilen eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır. Değerlendirme sonuçlarına göre 
eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek ihtiyaç duyulması halinde, eğitim programında veya 
eğiticilerde değişiklik yapılır veya eğitim tekrarlanır. 
(7) Çalışanlara işe başlamadan önce verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri hariç olmak 
üzere, Ek-1’de birinci bölümde belirtilen genel konular işverence gerekli ve yeterli sistemin 
kurulması halinde uzaktan eğitim şeklinde verilebilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
Eğitimin Verilmesi ve Belgelendirilmesi 
Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar 
MADDE 13 – (1) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri; 
a) İşyerinde görevli iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri tarafından, 
b) İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve 
ortaklaşa oluşturdukları eğitim merkezleri, üniversiteler, kamu kurumlarının eğitim birimleri, kamu 
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumları ve ortak 
sağlık ve güvenlik birimleri tarafından, 
eğiticilerin Ek-1’deki eğitim programında yer alan konulara göre uzmanlık alanları dikkate 
alınarak belirlenmesi kaydıyla verilir. 
Eğitim verilecek mekânın nitelikleri 
MADDE 14 – (1) Eğitimler, uygulamaların da yapılmasına imkân verecek uygun ve yeterli bir 
mekânda yapılır. 
(2) Eğitim mekânlarında, uygun termal konfor şartları ve yeterli aydınlatma sağlanır. 
(3) Eğitimde kullanılacak araç ve gereçlerin, günün teknolojisine uygun olması sağlanır. 
Eğitimlerin belgelendirilmesi 
MADDE 15 – (1) Düzenlenen eğitimler belgelendirilir ve bu belgeler çalışanların özlük 
dosyalarında saklanır. Eğitim sonrası düzenlenecek belgede, eğitime katılan kişinin adı, soyadı, 
görev unvanı, eğitimin konusu, süresi, eğitimi verenin adı, soyadı, görev unvanı, imzası ve eğitimin 
tarihi yer alır. 
(2) Eğitimlerin işyeri dışındaki bir kurum tarafından verilmesi durumunda bu kurumun unvanı 
da düzenlenen sertifikada yer alır. 
BEŞİNCİ BÖLÜM 
Son Hükümler 
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik 
MADDE 16 – (1) 7/4/2004 tarihli ve 25426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş
Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. 
Geçerli eğitimler 
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 16 ncı madde ile 
yürürlükten kaldırılan Yönetmelik kapsamında verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri geçerli 
sayılır. 
Yürürlük 
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 
Yürütme 
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür. 
EK-1 
EĞİTİM KONULARI TABLOSU 
EĞİTİM KONULARI
1. Genel konular
a) Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler, 
b) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları, 
c) İşyeri temizliği ve düzeni, 
ç) İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar 
2. Sağlık konuları
a) Meslek hastalıklarının sebepleri, 
b) Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması, 
c) Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri, 
ç) İlkyardım 
3. Teknik konular
a) Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri, 
b) Elle kaldırma ve taşıma, 
c) Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma, 
ç) İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, 
d) Ekranlı araçlarla çalışma, 
e) Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri, 
f)İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması, 
g) Güvenlik ve sağlık işaretleri, 
ğ) Kişisel koruyucu donanım kullanımı, 
h) İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü, 
ı) Tahliye ve kurtarma