İş Ekipmanlarında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
30 Mayıs 2016
İthalat Kredileri
22 Aralık 2016

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kapsamındaki Yükümlülükler

        Yapılan araştırmalara göre 2012 yılında Türkiye’de bir günde 205 işçi kaza geçirdiğini, iş kazaları nedeniyle 2 kişinin hayatını kaybettiğini ve sürekli iş göremez hale gelen çalışan sayısı 6 kişi1 olduğunu biliyor muydunuz?

        30.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı kanun ile Türkiye’deki iş kazalarının ve işçi ölümlerinin önüne geçmek hedeflenmiş, böylece işletmelerin daha huzurlu ve verimli, çalışanların daha güvenli bir şekilde çalışmaları sağlanacağı düşünülmüştür.

       6331 sayılı kanun, iş güvenliği ve sağlığı konusunda işverene, işçiye ve devlete birtakım yükümlülükler ve sorumluluklar getirmiştir. Aşağıda paydaşlara düşen bu yükümlülük ve sorumlulukları aşağıda bulabilirsiniz.

1-   İŞVEREN

İşveren kimdir?

Yasada, çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları şeklinde ifade edilmiştir.

İşverenin yükümlülükleri nelerdir?

Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliği sağlamakla yükümlüdür bu kapsamda;

-Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesidâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

-İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

Risk değerlendirmesiyapar veya yaptırır.

-Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

-Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

– İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

-Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

– İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.

 Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunmaya yönelik işverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması kapsamında;

– Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimive diğer sağlık personeli  görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerindenhizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.2

 

Yukarıda da belirtildiği gibi işletmede iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli bulundurulması işverenin yükümlülükleri arasındadır.

         İş güvenliği uzmanı kimdir?

İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapan iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemandır.

Teknik eleman: Teknik öğretmen, fizikçi ve kimyager unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını ifade eder.

İş güvenliği uzmanının görev ve yükümlülükleri nelerdir?

   – İşyerinde yapılacak değişikliklerle ilgili olarak kullanılan tüm makine, teçhizat, maddelerin durumu, bakımı, seçimi ve işin planlanması, organizasyonu uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi temini, kullanımı, test edilmesi ve bunların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygunluğunun kontrolünü yapmak

– İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.

   – İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.

–  İşyerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılmak, bu konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının hazırlanması çalışmalarına katılmak, bu konuyla ilgili periyodik eğitimlerin ve tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini izlemek ve kontrol etmek.

  -Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.

 – İşyeri hekimiyle birlikte iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.

İşyeri hekimi kimdir?

Yasada, İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş işyeri hekimliği belgesine sahip hekim şeklinde ifade edilmiştir.

İşyeri hekiminin görev ve yükümlülükleri nelerdir?

 (1) 2012 yılında 74.871 işçi kaza geçirdi ve iş kazaları sonucunda 744 kişi hayatını kaybetti. Meslek hastalıkları nedeniyle              173 iş kazaları nedeniyle 2.036 kişi toplam 2.209 kişi sürekli iş göremez hale geldi.

 

(2) Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.